THEOLOGICA. 53 



ubi non capiimt , qua ratione res aliqua fiat , sta- 

 tim ad Deum recurrere. Hinc , quum alibi memo- 

 ret talia crimina, quae poena inevitabilis insequa- 

 tur, videtur has quoque poenas, et leges ipsas, 

 quae his poenis vindicantur, divinas habuisse. 

 Sic tyranno licitum esse negat, bona suadentibus 

 non obtemperare: nam eam imminere poenam , ut, 

 si qua in re bono alicujus consilio uti nolit , hanc 

 infeliciter agat. Item non licere tyranno dicit, 

 niorte afficere eum, qui bona ipsi consilia dat: nam 

 eura non levi quadam , sed gravissima hac affici 

 poena , ut mox intereat. Eadem ratione dicit , 

 eos, qui quum se ipsos non noverint, aliquam 

 rem suscipiant , eo puniri et castigari , quod illam 

 rem infelici successu gerant ; eosque , qui curio- 

 sius coelestia scrutentur , dementia plecti , nara 

 Deos, cum non prodeant, eo ipso significare, se 

 nolle ab hominibus cognosci (1). 



Omnes igitur leges, qiiae non a popnlo in civi- 

 tatibus sancitae sunt, sed tamen apud omnes va- 

 lent, quae praecepta suntmoralia, a Deo institutas 

 esse existimabat 1 etenim secum ducunc poenam ine- 

 vitabilem , quod majorem arguit , qttam humanum , 

 legislatorem (a). Si quaeraraus , quomodo Dii 

 hasceleges tulerint: nonnullas instituerunt per ora- 



cu- 



(i) Mem. III. c. 9. 5. 12. s-i. IV. c 2. §. 2Q. - c. 7. §» 

 & coll. c. 3. §. i4. I. c. 1. %. i4. 

 (2) Mem. IV. c. 4. §. a4. 



