THEOLOGICA. 27 



dundare; quibus rebus omnino animus gratus ac 

 benevolus erga patriam valde augetur. Praeterea in- 

 telligit ille , eo plura e civitate oriri posse commo- 

 da , quo melior sit reipublicae ratio , ac magis 

 regis jussis obediatur. Quae omnia et ejusmodi 

 eum stimulant, ut, quidquid possit , civitatis salu- 

 tem augeat , amplificet (i) atque conamina . boni 

 principis adjuvet (2). 



Cum vero hostes clandestino consilio ac opera 

 civitatis principisque salutem perdere , prosperam- 

 que rerum conditionem variis modis perfringere 

 student, ut sensim paulatiraque respublica in per- 

 niciem ruat ; vel , cum hostes palam civitatem princi- 

 pemque armis petunt , saeviunt in incolas , eorum 

 neque vitae , neque rebus ad vitam necessariis , par- 



cunt, 



(1) Cff. iBprimis J. J. Hess, Predigsen iiber die Folks •iind 

 rsiterlandsHeie , Zuiich I7g^. i et 2. Reinhir d, Moral , 

 IV. p. 417. seq ecPestel. , 1, 1. II. 827. seqq. qui „ amor 

 patriae, ait, est civis animus in civitatera amicus." 



(2) Oranino principi obediendura est (conf. Matth. 

 XVII. 24—27. XXII. 17^21. Marc. XI'. 13—17. Luc. 

 XX. 20—26. Joh. XVIII. II. Rom. XIII. 1. seqq. i Tim. 

 IT. I, 2. I Petr. II. 13, 14,); certe autem Deo , raagis 

 quam hominibus, Act. IV. 19. V. 29. — Quaestio: in qua- 

 nam rerum conditione principi obedientia ueganda et in 

 eum arma capienda, non mihi solvenda est. — Cff. hac de 

 quaestione Grotius, de J. B. et P., I. c. IV. nec non 

 Gronovius, in notis ad 1. 1. §, 7, 8. v. Hengel, 

 Gesch. der Godsd. en Zedel. £esch,l,p, 272. etGarve, Fer' 

 mischte Aufsdtze , II. p. 8ii seqq. 



