THEOLOGICA. 93 



uni allata, omnium iram exstimulac implacabilem. 

 Ira mutuis alitur sermonibus ^ et , a proavis here- 

 ditate relicta liberis, in odium veliementissimum , 

 nonnisi armis exstinguendum , accrescit. Profecto 

 bella , internecino isto odio suscepta , maxime a 

 feris gentibus gesta sunt (i) , simul vero a po» 

 pulis, qui in quandam coierunt societatem. Ho- 

 rum religio spirare solet ultionem vindictam- 

 que. Dii ex eorum sententia injurias ulciscuntur; 

 cum vindictam postulet eorura honor. Hinc iis vin- 

 dicta habetur causa sacca , et apud Europae septen- 

 trionalis gentes olim sacerdotibus divino jure fuit 

 concessa , quapropter saepe hi tantum bellandi jure 

 gavisi sunt (a). — Non tantum hi populi , verum 

 etiam , qui cultiores dicuntur , Graeci et RomaniQ^') , 

 cxteras gentes dixerunt barbaras, ita ut discri- 

 men inter peregrinum et hostem iis fere nullum 

 fuerit , utque eos , qui non eosdem adorarent Deos , 

 neque eadem loquerentur lingua , odio habuerint , 

 et in eos nullum humanitatis officium sibi prae- 



stan- 



0) Cff. Garve, AbhandU p. 28. et Heyne, ippose. 

 Acad. IVO de bellis inttrntcinis ^ p. 465. Robertson, 

 Inleiding tot de Hist. van Karel V. (vers. belg. Roterodami 

 I7J8.)I. p. 25, et Muntinghej, 1. 1. IJI. p. 60 et nota 

 I40. p. tiS. sqq, 



(2) Cff. Caesar, de B. G. V. 23. VI. 13, et Tacit. de 

 marib. Gtrman. c. 7. 14. 



(3) Cff. IstWn, Gesch. der MsHSchheid, II. p. 57, 136 et 

 Reinliard, Pmeve , p. 22 f. 



