THEOLOGICA. 113 



giones ; non multo , postquam Christi nomen con- 

 fessi sint, quieti habitant suas sedes, agros co- 

 lunt , legibus obediunt pacique student. Et quam- 

 vis non omnes gentes tam subito domitae sint, 

 tamen vis nostrae religionis liaud neganda est. -- 

 Monachi magnam operam dederunt , et sane effecerunt, 

 ut incultiores Europae gentes septentrionem versus 

 sylvas exscindere, agrosque eorum exemplo colere 

 coeperint , quamvis antea non nisi militiam saperent. 

 Posterovero tempore multae quidem veteris gentiura 

 conditionis reliquiae superfuerunt; veruntamen Chris» 

 tianae doctrinae vis conspicua fuit. Apud nonnul- 

 los populos iis solummodo viris , qui hostis interfec- 

 ti caput tradidissent regi suo , uxorem ducere licuit. 

 Mos,huic quidem similis sed lenior, viguit medio 

 aevo. Eques amatae suae offert non caput , sed signa 

 tantum aliorum equitum , a quibus , non in bel- 

 lo , sed in torneamentis , modo victor , non homici- 

 da , discessisset. En hos equites ! quibus virtuti- 

 buscommoti ! Amor eos incitat. Innocentiam et cas- 

 titatem defendunt. Sic gentes religionis ope domitae , 

 stc civitates constitutae sunt , et bellari non decres- 

 cere non potuit. Profecto Expeditiones sacrae orbera 

 Europaeum multum mutarunt ; veruntamen num hic 

 inauditus ardor regionis sacrae armis defendendae ac- 

 census est nostra religione ; num hic ardor Europae in 

 commodum conversus ; num haec mutatio ita religio- 

 ni Christianae, quamvis depravatae, tribuenda est , 

 atque ipsa civitatum conditionem cmendavit bellan- 



DO£D. H do- 



