( T H E O L O G I C A. la^ 



3 



i 



innocentes, infantes, foeminas; quin eorum bona 

 et opes devastarent , eorum regiones raperent et 

 dominia. Quod jus belli eo immanius cernitur,- 

 quo magis eos contaminarunt animi motus et ad» 

 petitus pravi nefandique. Hoc jure usi fuerunt 

 non tantum Scyihae , GotAi , Hunni , Vandali , alii« 

 que; verum etiara Graeci et Romani. Ita quo- 

 que Xenophon, v6y(,oq , ait (i) , h Traaiv a.v* 

 ipUTTOig ai^iot; iariv , — tuv 'iXovTcov ehai tx xP^' 

 fiocr» , et P i a t o : ttccvt» ^e tx tSov vixu[jt,ivav oiyoi&a 

 rav vixuvTuv yiyvea&Ki (a). Romanorura liistori- 

 cus Livius, immanes militum crudelitates me- 

 moriae prodens, saepius confirmat , eos jure bclli 

 haec fecisse (3). Ipse Cicero, de Julii Cae- 

 saris clementia loquens: „ jure, inquit (4), 

 omnes victi occidissemus ," et quamvis Cicero, 

 Caesarem blandiens , haec dixerit , sensus tamen 

 inest : victos victoribus esse jure necandos. Ille alio 

 loco : „ non esse , ait , contra naturam , spoliare eum , 

 quem honestum est necare " (5). Talia profitebantur 

 antiqui Ethnici. Postquara vero Europae gentes Chris- 

 ti nomen professae sunt (6) , sensim paulatimque ista 



in 



Cl) In Cyropaed. VII. C. 7. 



Ca) De Leg. I. p. 626. 13. 



(3) Hist., XXI. 13. XXVI. 3- XXVUI. 23. XXXI. 40. 

 Ita et Caesar, de £. C, I. 36. Cf. omnino Grotius. di 

 J. B. et P. , lib. III. c. 4. f. s. et c. 6. §.;. 



C4) Orat. pro Mareello , c. 4, 



Cs) De Offie., III. 6. Cf.^Orat. pr» Dejoturo , c. 5. 



C6) Cf. oronino Reinhard, Praeye , p. 209. scqq. 



