T H E O L O G I C A. 159 



Saepius arma capta sunt utrinque eo consilio , 

 ut bellum alterutram gentem funditus deleret; sae- 

 pius bella suscepta cum odio internecino, quo 

 alter popukis exstirgueretur; saepius ad exci- 

 dium usque pugnatum est et a copiis , coeco im- 

 petu aut ird ductis , et a ducibus , ratione et coii- 

 silio id agentibus (i). Non tantum gentes fe- 

 rae, quae rationis usu et humanitatis scnsu fe- 

 re carent , ad internecionem arma gesserunt ; 

 sed eliam populi , qui a belluina feritate ad so- 

 cietatem qualeir.cumque adscenderunt, exempla sunt 

 nobis, quam saepe bella, quibus gentes nonnisi 

 praedam , mancipia , prata , captivos sibi conquisi-^ 

 verunt, incolis fuerint exitio. Hac ratione barbari, 

 qui , /isid relicta , praedae agendae causa aut no- 

 vae sedis quaerendae in Europam descenderunt , 

 regiones depopulati sunt (2) , et ipsi nonnunquam 

 in perniciem dctrusi. Ita Galli ^ Cimbri et Tm- 

 tones ^ ita Iluw^l aliique populi fere bellis pe- 

 rierunt omnes. Plurima quoque bella cultiorum gen- 

 tium , quamvis fixam liabuerint sedem , fuerunt in- 

 ternecin^: provoco ad Jssyrios, Babylunios , Per- 

 sas , maxime autemad Graecos Romanosque^ quibus 

 superbia, avaritia, doroinandi libido fuerunt bello- 

 rum semina. 



Ita 



(1) Cf. Heynii, Opnsc. Acaii. VI. de belUt iHterntclnii 

 $»rumfiie causii el eventit ^ p. 462. seqq. 



(2) Cf. Tzschirner, «. d, K.^ p. 171, 173. 



