T H E O L O G I C A. 163 



simas copias brevi tempore in parvam cohortem 

 eamque afflictam conversas; qui cadaverum stra- 

 gem, agros vastatos ac depopulatos; qui jacturam 

 et luctum uxorum , parentum , puellarum , denique 

 omnes praeliorum miserias ob oculos ponit , ille mag- 

 nopere subitam belli finera toto ex animo optat. 

 Quo desiderio , quamvis , eheu , saepe apud hunc 

 illumve principem , raro sane apud cives incert^ 

 commodorum spe debilitatum ; maxima tamen Chris- 

 tianorura pars et principum et jurisperitorum et 

 philosophorum tenetur. Gloriam vere regiam esse 

 judicant in civibus beandis ac in dissidiis com- 

 ponendis. Singuli etiam cives , nisi omnes , sal- 

 tem plurimi , bello finem ponere cupiunt , ut quam 

 primum pacera aequam ac tutam inire liceat (1). 



Saepius autera , quod jam monere coepi , spes 

 commodorum principibus , quamvis Christianis , 

 suasit , ut longius bellum protraheretur , quam res 

 ipsa urgeret. Quapropter v. c. utraraque pacem 

 Monasteriemem et Westphalicam longius frustra ex- 

 spectarunt gentes (a) ; Franci enira sibi plura cora» 



pa- 



0) Vdd. Augtistinus, Epist. 189. Ernsmus, Pacit 

 querela ttParaphr. ad Luc.c.lll. Grotius, dc ^. JS. et P. 

 III. c. 15. §. I. J. A. Turretini, Ora:ianes Acad. Orat. 

 XI, fetum pro pace , p. 327. Montesquieu, 1. I. Liv. I. 

 ch. s. Lriefe u. d. K, p. 74. seqq. 1 s e 1 i n , 1. 1. VIII. p. 

 324. Garve, 1. 1. p. 154. Draseke, 1. 1. p. 5S. Ewald, 

 1. I. p. 67. seqq. Schra eltzing, 1. 1. p. 340. 



(a) Cff. P u 1 1 e r , Gtist des fyestphaiischen Friedeni , p. la, 

 ct Woltman, Cesthichte des fTestfh. Fricd., p. iC— 82. 



L 2 



