30 



COMMENTATI 



neris humani universe ita gentium singularum , male 

 consulet. Quodsi enim ad ipsum orbem terrarum at- 

 tendatur, (utunum e multis memorem, mare internum 

 unum nominasse suIFecerit), is ita comparatus 

 videtur, ut diversos populos ad se invicem alli- 

 ciat, ut mercaturam exercentes seque invicem fa- 

 miliariter utentes , variis utantur commodis ; et , 

 ne dicam ipsum illud conjungendi studium homi- 

 ni populisque innatum esse, historia in aperto 

 collocat, eos maxime populos in artibus et literis 

 cicius magisque profecisse , qui aliorum populo- 

 rum consuetudine uterentur; qui vero contrarium 

 facerent, populos evasisse ab humanitate rejectos 

 omnisque elegantiae expertes , et (exemplo sint 

 Jappones) quo ante seculo essent humanitatis gra- 

 du , in eodem fere perstitisse. Quibus de causis iis 

 calculum adjicere non dubitamus , qui hanc belli 

 auferendi propositam rationem explodendam cen- 

 suerunt. 



a. Videamus ergo quid altera ratio efficere queat, 

 Reputantibus, plures esse civitates foederativas , 

 in quibus saepe haud sine felici successu pax con- 

 servata est et confirmata; attendentibus praeterea, 

 populos hodiernos , ubi paulo sunt humaniores , 

 amicitiae vinculis conjungi ; non mirum videatur, 

 plures repertos esse philosophos (i) , qui eum 



sum- 



(i) Fost Grotiuin ct LcibDitium, Frich te, in Gru/id- 



