6o C M M E N T A T I 



Quodsi singiilatim civis Christiani officia con- 

 sideres , constabit , eum , quocunque mune- 

 re civili fungatur, id acturum , ut alacriter, 

 ne alicui aliquid debeat, (Rom. XIII. 7« 8) nun- 

 quam invidia tactus imprudenterve agens, sapjen- 

 ter, juste et lioneste leges, quid cuivis agendum 

 vel omittendum sit definientes, vindicari curet; ut 

 onines libere et tute juribus fruantur (i), quae- 

 que iis competant, adipiscantur. 



Persuasum illi est civitatem , quam homines sa- 

 gientissimis de causis inierunt , constare non posse , 

 nisi imcrne orania sint bene ordinata , floreant, vi- 

 geant , unanimis omnium sit voluntas , et externc 

 ■tuta sit; una cum Principe , quo existere per- 

 gat, omniaque , quae huc faciunt , efficiantur, nie- 

 ditabitur, vires intendet, auxiliumque praesta- 

 bit. — Ita animatus, tributa, quibus Princeps 

 societatem civilem exiscere faciat , lubentissime sol- 

 vet , vitam etsi plurimi ducens , tamen Dei vocem 

 considerabit, dulce et decorum pro civium salute 

 mori putabit (2), ubi Princeps cives evocat, ut 



vio- 



(i) Nonne antiquissimae leges fuissent, quibus singulorum 

 possessiones tutas esse cavebatur? Cicero certe hac opinione 

 stetisse videtur,ubi ait: „ hoc enim spectaiit lcges,hoc voiunt, 

 incoJumem esse ciyium conjunctionem." De Off,, Lib, Ili, 



C. 5. 



(;) Cfr. Abt, vom Tode fiirs VaterlanA. Quara misera et 

 explodenda sit sententia Theodori, Atheistae cognomine, qui 

 uullum bonum inter et malum discrimen statuens mortem pro 



pa- 



