66 COMMENTATIO 



me (Essenis fortasse exceptis), ante introductam 

 religionern Christianam , usquam legere , homines 

 fuisse, qui contrariam foverent opinionem. Jesutn 

 Christum nonnulli , nescio quam perversam inter» 

 pretationem secuti, huic naturae legi obsequi ve» 

 tuisse opinati sunt. Quod equidem non auguror, 

 nec facile credo. Quum vero tota quaestio, nura 

 homini Christiano bellum gerere liceat nec ne , inde 

 maxime pendeat , mim Ethices Christianae doc- 

 trina homini vim vi repellere concedat (i), accu» 

 ratius nobis hoc argumentum tractandum incum- 

 bit ; — quare , quid hac de re doceat , breviter 

 videamus. 



Quum vita sit pretiosum illud donum divinum , quo 

 servato omnia praestare valemus , quae Creatoris ho 

 nori promovendo inservire possunt, moralesnostras 

 facultates explicare , nostrae aliorumque saluti pro- 

 spicere discimus, et id agere, ut aliquando bene 



mo- 



tae erant, sanguinis vindicta apud popnlos rudiores et etiam- 

 num apud Arabes locum obtinet. — Nullam legem tam uni- 

 versalem esse, pluribus probavit Hezel, Schriftforscher , Th. 

 I. p. 151. sqq. i:em Iselin, Gtschiedonis der Menschheid, 

 llie IJoek Vle Hoofdsr. Fuit haec lex quoque apud Israelitas. 

 De Arabibus vide librum docte , accurate et eleganter conscrip- 

 tum a n'Arvieux, cui titulus: Reizt naar de legerplaats 

 van den grooten Emir , p. 207. ibique Kuipersii an- 

 notat, 



(i) Qui bellum gerere ex Ethices Chr. doctrina haud licitum 

 cxistimant, quaevis pati notum est. 



