78 COMMENTATIO 



Haec (ne alias causas memorem) qui secum re« 

 putet , et mentem scriptorum , qui tribus seculis 

 prioribus vixerunt, perspiciat, facile intelliget, 

 qui plures arma capere sibi haud licitum puta- 

 rint. 



Attendamus jam ad tempora, quibus Mystici , 

 Quakeri (i) et Mennonitae exstiterunt. His tempo- 

 ribus in spinosis (2) maxime quaestionibus solven- 

 dis homines occupati erant , oranis fere pietas , om- 

 ne moralitatis studium interierat. Jam vero Historia 

 Ecclesiae Christianae ab incunabulis inde docet 

 in tali rerum conditione , hominum desideriis haud 

 satisfieri , et ubi ab una parte unice spinosis 

 quaestionibus solvendis operam dant, ab altera 

 parte homines in pietismum et mysticismum pro- 

 labi. — Haud mirum adeo cuiquam videri potest, 

 si his temporibus plures exstiterint , qui Antiquio- 



rura 



,, non cessattone sed aholitione bellorum, clausae Jani gemi- 

 ,, ua» portae , exstirpatis bellorum radicibus , non repressis , 

 „ tensns ille primus et maximus fuit , cum in hoc unum Cae- 

 ,, saris nomon universa maguarum gentium creatura jurarit ^ 

 ,, sitnulque per communionem census unius societatis effeC' 

 „ ta est." Item Cap,3. Hanc fabulani, multis rerum Chr. scrip- 

 toribus propagatam, falsam esse demonstravit J oan. Masfon, 

 Jani templum Christo nascente reseratum , seu , traetatut 

 chrenologico- historicus, vulgnrem refellens opinionem existi- 

 inantium , pacem toto terrarnm orbe sub tempus Servatorii 

 nostri naiale stabilitam fuisse , Roterod. 1700. 



(0 Brocs, Engelschc Kerk , Tom. I. p. 234. 



(5.) Idem over de vereoniging der Prnre/*rt«/e», pag. 19. sqq. 



