COMMENTATiO THEOLOGICA. 123 



tias meliores reddideritj quantam Iiinc in mores 

 hominum informandos vim exseruerit et efficacita- 

 tem; qui Protestantismus lcnge prae Catholicis- 

 mo, historijl tesie , valeat ; qui contra apud 

 gentes , Christianae Religionis ignaras , omnia 

 eo valuerunt , ut per pravas , qnas foverent , 

 sententias, bella levissimis de causis exorirentur 

 et raaxima atrocitate gererentur ; iiaec , inquam , si 

 uberius exponere exemplisque confirmare velim , 

 me justo longiorem fore praevidens , priraam legem 

 mihi constitui, quam maxime brevitati consulere 

 et plura istiusmodi argumenta , expositu licet dig- 

 nissima, paucis tantum attingere. — Secundo id 

 agam , ut a veritate non discedam , nec religionis 

 Christianae uoctrinae tribuam , quae ei non sunt 

 tribuenda (t), nec emendationem in nimium au- 

 geam ; qumn vix quidquam majus Religioni Cliris- 

 tianae detriinentum atculisse, magisve impedimento 

 fuisse, quominus adversarii ei assensum praebe- 

 rent , noverim. , quam insulsas illas , cuique sanae 

 mentis homini cachinnum excitantes , sive placito- 

 rum apologias, sive commodorum, ex Christianis- 



mo 



(i) Notum qul raagni nominis viri hic non satis medium 

 tenuerint; T. llothe et Gibbon nominasse sufficiat; quorum 

 hic in egregio opere: Decline and fall of the Roman Empirey 

 Christianae religioni non justas et meritas laudes tribuit ; ni- 

 mias ille in opere, cui titulus: De invloed en uitwsrking van 

 het Christendom op de vortui^ig en den toestand der yolkc» van 

 Eurofa , belg, vers. 



