T H E L O G I C A. 127 



populi tyrannide opprimuntur , vel pravis legibus , 

 quibus non omnium salus promoveatur, gubernen- 

 tur ; similiaque , quae in hominum male morata 

 conditione causas habent (i"), probantque eos amo- 

 ris, justitiae, aequitatis parum rationem habere, 

 dignitatis generis humani nulla notione imbutos, 

 non ad alium finem tendere , quam ut , qualicun- 

 que etiam ratione, sensibili voluptati cupiditati- 

 busque indulgeant. 



Ut hae sunt bellorura causae , ita deterioribus 

 principiis et atrocius eadem gerentur, quo ho- 

 mines rudioribus gaudent moribus , sensibus et 

 pravis animi aflFectibus abripiuntur, rationis domi- 

 nium rejiciunt , irae , vindictae , furori , odio indul- 

 gent ; verbo , quo minus bene de hominum dig- 

 nitate sentiunt et magis male morati sunt, eo 

 plura esse bella eademque pravioribus consiliis , 

 principiis et atrocius non posse non geri, ut 

 ipsa rei ratio, ita historia docet. 



Quid autem est, quod homines melius sentire 

 facit et moratiores reddit? Non Philosophia, non 

 artes , non literae ; nam , ne dicam , horum stu- 

 dium tantum ad paucissimos pertinere, historia 

 gentium, quae ab humaaitate nominis celebritatem 



nac- 



;C0 Cfr. quac scripsit vener. v. d. Woude, in Diario, 

 Lettcrlievend Maanilschrift, Tora. XVII. pars 4. Basedow, 

 Ifl Practisihe Philosophie fiir alle Standen, 2. Th. seit, 

 231— 230. Mosheim, Zedeleer , Tora, VII. §. 15—16. 

 C 



