138 C O M M E N T A T I O 



et varia sunt pro sententiarum , quas fovent , di* 

 versitate , id egisse , ut levissimd , atque adeo sae- 

 pius nulia de causa , bella, cum externa, tum in- 

 terna , exsisterent , eaque quam atrocissime gere- 

 rentur! 



Quodsi ad Orientem oculos convertas, ubivis 

 omni sud vi viget despotismus, omnem ingenii 

 cultum opprimens , variaque vitia, luxuriam, cru- 

 delitatem , oppressionem alens (i) ; qu^ pestiferi 

 imperii forma populi aliquaradiu quidem , ne in 

 seditiones erumpant , continentur et servili reti- 

 nentur metu : sed tandem aliquando , ubi libertatis , 

 homini insitae , vox loquitur , libertatem vindicare 

 student, et, despotismo quam crudelissime agere 

 edocti, ferarum instar, summa imis miscentes, in 

 quemcunque sibi noxium suspicantur , saeviunt. 

 Uti haec imperii forma efficiebat, ut homines pa- 

 triae viscera dilacerarent ; ita qui in alios populos 

 tales saevirent, uberiiis explanare non opus est (2). 

 Apud Graecos et Romanos licet Aristocratia , 

 Democratia , Ochlocraria , vel XXX tyrannorum 

 imperium vigeret , tamen , ut ipsa rei ratio , ita 

 hisioria docuit, quot turbae et hlc fuerint! Quura 

 nescirent unum Deum omnium esse patrem , omnes- 

 que esse aequales , nobiliores plebem oppressam vole- 



bant, 



(,) Van Kanipen, 1. 1. pag. 36 — 99. Van Oordt Diss. 

 laud. p-g. 86. ibique scriptores laudd. 



C2) Vid. Muntinghe, Geschitd. der Memehh, Tora. IJI. 

 pag. '.03. e: annot ad h. p. 



