176 C M M E N r A T I O 



Quantuni ad populorum ingenium informandum 

 valeanc iraperii formae, quisque norit. Populo* 

 rum Orientalium , Graecorum et Romanorum his- 

 toria doceat , principes et cives in iis regionibus , 

 ubi non talis imperii forma viget , qu^ qui rerum 

 potentiam nacti sunt, singulorum, qud hominum 

 et civium , jura agnoscunt , eorumque sahiti pros- 

 piciunt, non posse non ea cogitare, sentire,alere, 

 et efficere , quibus facillime bella excitentur et cru- 

 delissime gerantur (i), Hinc bella oHm tot erant 

 numero , ut astra facilius numeraveris , quam bella 

 veterum interna; et si externa gererent, imperii 

 maxime formis tribuendum putaverim , quod , 

 omni excussa humanitate , iniquos , saevos et cru- 

 deles sese praestiterint. 



Ahter res sese habuit , ex quo Christus (a) 

 omnes coram Deo aequales esse docuit, judicium 

 omnium fore extremum , Principes in honore haberi , 

 iisqueobedienciara praestari oportere. Ex quo enim 

 Rehgionis Christianae doctrina post deletam super- 

 stitionem purior inter populos recepta esset , imperii 

 formae ingentem subiere commutationem ; principes 

 meliores potestatis , quft gaudebant, nacti notio- 

 nes , sibi ipsi temperare edocti , non sui ipsorum 

 tantura , sed populorum raaxime, quibus singuli 

 praeerant, salutem spectarunt ; arctior exinde prin- 



ci- 



(l) Cfr. Ewald, St/iatsomwentelingen , p. 121. sqq. 

 Ca) Cfr. Tygc Rothc, /. f. Toui. F. p. z\i. 



