T H E L G I C A. 187 



pronunciante , illiid improbarent et onini commodo 

 renunciarent (i). Quis non Numam memoret de 

 fecialibus legem (2) ferentem , qui sancitum, ut 

 Romani eos populos , qui priiis laeserant, nonante 

 debellarent, quam ad injuriae compensationem invi- 

 tati, eam pertinaciter recusassent? Quis noi? tot 

 Camillos, Fabricios, Scipiones , alios laetitia qud- 

 dam praedicet , quod omni aevo reperiantur , qui 

 ejus, quodjustum, aequum et honestum sit , prin- 

 cipio ducti , hominum jura agnoscunt earumque 

 saluti prospiciunt ! Ut ad istiusmodi animum non 

 advertere iniquum foret ^ ita< stultus omnino dicen- 

 dus sit, qui tot bella eademque injusta, tot fa- 

 cinora atrocia , a Christianis , commissa excusare 

 velit. 



jfGeneris huraani decus et argumenti, in quo ex- 

 ponendo versamur, gravitas nos jubent, omni 

 missjl praejudicatjl opinione , in rem inquirere ; et 

 quae apud populos ante Christum bona occurrunt, 

 eximie celebrare, quae apud Christianos mala,jus- 

 to. vituperio damnare. Quidni ita agamus, quimi 

 id nobis constabit , sententias , quae olim paucis- 

 simorum de bello gerundo erant laudabiles , hodie 

 universorum fere esse populorum. 



2. Ne justos commentaiionis fines migrarem, com- 



pa- 



(0 Cicero, Be Officiis, Lib. Ilf. c. ii, 

 (2) Hunc regem inprimis pacem voluisse, patet ex Plutar- 

 cho, in Numa. Cfrr. maxime cap. 8 et i6. 



