T H E O L O G I C A. 195 



vastant , multaque honunum millla trucidant : sed 

 de Graecis et Romanis loquar, qui, spretisj jus- 

 titia, aequitate et jure gentium, omnia fere bella 

 pro arbitrio gesserunt, sanctissima foedera violan- 

 tes, ubique sese ad auxilium ferendum , etiam 

 non vocati, insinuantes, ut ipsos illos , quibus 

 succurrerent , tandera sibi subjicerent; qui nihil 

 sanctum nimis, (de Romanis maxime hoc dictum 

 sit) censebant, modo fines imperii dilatandi, po- 

 pulosque tributarios reddendi copiam sibi factam 

 viderent (i). Cuivis hic e Graecorum bellis 

 succurrunt Trojanum , ex privata causa exortura , 

 ob quam , si quis hodie bellum suscipere vellet , 

 omnium cachinnum excitaret : bella contra Messe- 

 nios: contra insularum incolas , quibuscum so- 

 cietatis vinculo juncti erant! alia , exlevissima vel 

 potius nulla de causa suscepta. Haud sine quo- 

 dam animi dolore imo horrore quisquam Tliucy- 

 didem audiet exponentem , qui bello Peloponnesio 

 civitatura , quae , incertae utros sequerentur , 

 neutrarum partium esse cuperent, incolae crude- 

 lissirae necati , ipsaeque eorum urbes funditus de- 

 letae sint! Respice Philippi Macedonis agendi ra- 

 tionem, qui, Amynta amoto, Thracid et Thessa- 



liil 



(1) Intellectum hoc maxirae volo de Romanis inde a bello 

 Punico I. Ante rarius hoc noraine fuere infames. Cfr. Cro- 

 tius, Be jure belli ac pacts, Lib. III, p. «9. Cicero, De 

 Officiitf L. III. c. 29. 



N 2 



