T H E O L G I C A. ao? 



gerendo sententiarum emendationem cerni nihilo- 

 minus constabit, modo probari possit, eos, quae 

 violenta peragunt, non gaudio ductos et volup- 

 tate, verum necessitate magis coactos et invitos' 

 eadem agere. Quae res erit extra dubium, si et 

 in ipso bello hujus rei prostant indicia et maxi- 

 me quidem si , ubi alterutra pars arma deposue* 

 rit, nec caedere vel vi agere amplius opus sit, 

 victores victis parcant, lenes et mites sese iis 

 exhibeant, non vastent, non extra necessitatem 

 rapiant , non caedant , nec violent ; quae omnia si 

 hodie locum habeant, hominum de bello gerundo 

 sententias magnopere emendatas esse apparebit, 

 quum olim vulgo contrarium locum obtineret. 



Ex his praemonitis coUigitur, qualis hominum 

 de bello gerundo sententiarum emendatio speran- 

 da sit. In veterum et hodiernorum populorum 

 bellandi ratione delineandd id agemus, ut simul 

 appareat, quibus sententiis imbuti singulaagerent. — 

 Nemo non , qui veterum Historicorum scripta le- 

 gerit et ab iis, quae veterum fuerit belligerun- 

 di ratio, didicerit, probe novit, qut veteres vin- 

 dictae studlo ducti , furore et odio flagrantes , 

 non nisi caedem et cruorem spirantes , prae- 

 datorum instar in possessiones publicas et privatas 

 pro lubitu grassarentur , agros , domos , urbes , fa- 

 na depopularentur , sacris illuderent , in quemvis 

 gaudio quodam saevirent, nulhim non trucidarent. 

 Tales sese non tantum praestabant, dum armis 



con- 



