222 C O M M E N T A T I O 



et bella ob religionem Chnstianam , eaque ingenti 

 criidelitate gesta , provocare solent , quin eo audaciae 

 procedere, ut , melius cum genere humano actum 

 fuisse , si homines hanc nunquam cognitam habuis- 

 sent, clamitare audeant (i)! vix (sic argumentan- 

 tur) religio Christiana per aliquot secula exstite- 

 rat, quin htes et bella interna omni sua vi exo- 

 rirentur; Episcopi suos singuli inflammabant et 

 omni crudelitate in se invicem saeviebant (2); 

 probet id seditio a Damaso et Urficino commo- 

 ta (3) ; — ut ex mille exemplis unum afFeratur. — 

 Mox Primarius Romae Episcopus, quum omnia 

 paene subegisset , fulmine Vaticano caedem , sedi- 

 tionem , turbas concitavit ! Non tantum Ecclesiae 

 ministri bella excitarunt, ut imperium Ecclesiasti- 

 cum stabilirent ; sed et ipsi principes ob religio- 

 nem Christianam innumera bella gesserunt: Ca- 

 rolus Magnus uno die quatuor Saxonum millia, 

 quia baptizari noUent, trucidari jussit! Quis igno- 

 rat Ottonis in Danos agendi rationem, Equitura 



Teu- 



Ci) Haec calumnia in haud paucis Ueistarura scriptis occur- 

 rlt. Cfrr. praeter alios, liber iste turpissimus, cui titulus est: 

 Ist es im aehtzeknten Jahrhunderti zu frnh , sich zur Ver' 

 nunft •reli^ion zu hekehreH; et Paalzow, in Geschichte 

 der rcligiSse Grausamkeiten , Mainz. 1800. 



C2) Cfr. Venema, Histor. Eccles. , Tom. IV. pag. 264. 



§• 147. 



Cs) Amraianus Marcellinus, XXVII. B. Bouwer, 

 liistarie der Patuen , Tora. I, pag. C63— ;7o. 



