T H E O L O G I C A. 227 



tum esset, nisi Chnstianismus , qualiscumque fiic- 

 rit, viguissetlNisi ipsd illcl degenerata, religionis 

 Christianae form:\ effectum esset, ut populi illi 

 rudes et barbari agriculturam , vitam civilem , ci- 

 vitatis formam, justis et aequis legibus tempera- 

 tam, araare didicissent! Haec ipsa religionis forma 

 eximie valuit ad hominum de bello gerundo sen- 

 tentias emendandas. Hac Hierarchia per totam 

 Europam septentrionalem et occidentalem bencfi- 

 cam suam vim exseruit ; Anarchiam amovit; Feu- 

 dales sibj invicem hostili animi oppositos con- 

 junxit; quoquoversum Episcopos et monachos 

 emisit , qui reliquis humanitate praecellentes unum 

 Deum, unum Cliristum , unam familiam genus hu- 

 raanum esse docerent, et ad coelestia oculos fi- 

 gerent; qui, dum Feudales nil nisi bellum ave- 

 bant, de animi pietate loquerentur, in iis justi et 

 aequi sensum excitarent , homines a seditionibus . 

 amoverent, saevitiam reprimerent. Qui (Benedic 

 tinos nominasse sufficiaO' arcium et literarum stu- 

 dium commendarent et proraoverent ; qui, nc 

 plura afferamus, in res politicas maxime valerent, 

 et ut in Synodis, ita in concionibus res politi- 

 cas cura religione conjungerent. 



Religio Christiana quantum ad hominum de bel- 

 lo gerundo sententias emendandas hoc aevo value- 

 rit, testentur Gothi, Hunnis eodem fere tempore 

 Italiam infestantibus comparati. Hii religionis 

 Christianae doctrinam edocti tales occurrunt, in 



P a . qui- 



