428 C O iM M E N T A T I O 



quibus justi et aequi sensus cernitur, hi cum 

 animi voluptaie saevientes, Italiae incolas, nisi 

 omnes trucidari velint , Venetias confugere cogunt, 

 Testentur Burgundiones , Alemanni , alii , quos paci 

 studuisse fide digni referunt scriptores; testentur 

 Kquites justi et aequi studio flagrantes, qui vi- 

 duas et orphanos sese tuituros jurarent. Lauda- 

 bile illud Juris studium, amor ille hominum, quiin 

 Equitum ordinibus cernitur, moxad populum univer- 

 sum transiit (i), ne de aliis permultis loquamur. 

 Quod denique a sacris quoque reforaiatis tot bella 

 eaque ob religionem crudeliter gesta historia prodat, 

 observetur velim , olini parum pretii tributum fuis- 

 se religionis diversitati; quid mirum adeo populos 

 Christianos , quum (ne dicam plurium beilorum 

 causas potius in politicis rebus quaerendas esse) 

 pro meliore causa pro vero Dei cultu se certare 

 scirent, omni vi id egisse ut lux de tenebris victo* 

 riam reportaret? 



Sed satis jam superque in objectionibus refu- 

 tandis versati sumus. Nemo , nisi qui praejudi- 

 catis opinionibus ducitur, facile negaverit, popu- 

 los hodiernos Christianos umverse mentem a bel- 

 lo habere alienam , idque , geri si opus sit , non 



da- 



(i) Cfr. CI. H. J. R o y a a r d s , Het ChristHHdom in d» Mid- 

 licl-Eeuwen , in Arcaicf voor Kerkelijke Geschiedenis , II. 

 I>eel ic St, p. 57. sqq. vener, Broes, Kerk *n Staat , Toiu. 

 II. ubi actite dc I:ierarchiae commodis agic. 



