De civitatim antiquarum natura^ 



Itaque „coetus hominum sedem primum certo 

 loco domiciliorum caus<\ constituerunt ; quam cum 

 locis manuque saepsissent , ejusmodi conjunctio- 

 nem tectorum oppidum vel urbem appellaverunt, 

 delubris distinctam spatiisque communibus" (i). 

 Fuerunt igitur civitates primum hominum recepta- 

 eula, moenibus securitatis caus^ cincta, quemad- 

 modura hodieque etiam apud rudiores 'populos lo- 

 cum habere satis constat. Ubi vero homines sa- 

 crorum conjunctione ad civilem societatera maturi 

 sensim facti erant, ubi in foro habebantur'coniitia, 

 in curia rei coramuni consulebat senatus, ubi deni- 

 que cuncti legum ac justitiae voci obtemperare 

 haud detrectabant ; tum sese politici exserebat ma- 

 xime vinculi vis, tum demum rite constitutae ex- 

 sistebant civitates. Ut igitur recte intelligamus , 

 quod obtineat urbem inter et civitatem discrimen, 

 tenendura est, referri urbem ad locura, tecta eo- 

 rumque conjunctionem; civitatem dici de reipubli- 

 cae constitutione ac de multitudine civium, qui sa- 

 pro et politico vinculo continentur. Ex qiio con- 

 tinuo efficitur dirutfi urbe exstare potuisse civitatera. 

 Ponec erant superstites cives , de ipsa civitate non 



erat 



(i) Cic de E.ep. Lib. I. c. 2G,. 



