36 DISQUISITIO 



S. 3. 



De natura legum in civitatibui amiquis. 



Hisce quomodocunque tandem explanatis, con- 

 templanda nobis est vera legum apud veceres ipsos 

 ratio, ut simul inde appareat, quatenus ad leges, 

 quae proprie hoc nomine vocandae sunt , accom- 

 modatae fuerint. Uti igitur plerumqueapudrudiores 

 gentes obtinet, is antiquitus fere receptus erat mos, 

 ut leges non scripto niandarentur, sed memoriae. 

 Erant pviTpai sive breves et graves sententiae, quas 

 pueri fere ediscebant, ut viri cognitas observarent. 

 Scribi autem tum demum leges incipiunt , quum ad 

 majorem cultum ac Iiumanitatem populus pervenit. 

 Exstiterunt ita postea apud Athenienses cum Dra- 

 conis, tum vero Solonis leges, apud Romanos le- 

 ges XII tabularum, a Decemviris legibus scribendis 

 collatae. Missi lii Athenas sunt ,,jussique inclu- 

 tas leges Solonis describere et aliarum Graeciae 

 civitatum instituta , mores juraque noscere" (i). 

 Quatenus vero illi id peregerint, sub judice lis est. 

 Certe post hoc tempus scriptis legibus uti coepe- 

 runt Romani , quum olim summa juris dicendi po- 

 testas penes solos Patricios et Pontifices fuisset. 

 Multi sunt ar.tiqui in hudandis XII tabularum le- 



Ol. 



(t) Liv. HUt. Lib. III. c. .'5i, 



