3« DISQUISITIO 



sentio : bibliothccas , mehercule , oninium philoso- 

 phorum unus mihi videtur XII tabularum libellus, 

 si quis legum fontes et capita videric ct auctori- 

 tatis pondere et utilitatis ubertate superare." 



Ne tamen in veterum legibus indagandis debitum 

 Lycurgi legislationi honoiem denegemus. Is in per- 

 egrinas regiones , Cretam imprimis , profectus , 

 sedulo gentium legibus atque institutis exploratis , 

 post diuturnam tandem peregrinationem ad snos 

 rediit novasque Lacedaemoni leges dedit. Harum 

 deinde cognitione penitus imbuebantur pueri ; sed 

 scripto leges non mandabantur. Erant item piJTpxi, 

 oraculi jussu a Terpandro poeta certis numeris 

 adstrictae , quo facilius ediscerentur. Non autem 

 scribi leges suas voluit Lycurgus , quandoquidem 

 existiraabat, illud, quod civium felicitati firmandae 

 augendaeque inserviat , quod ad virtutem eos ad- 

 ducat, eorum moribus impressum et institutionibus 

 immotum haerere , quippe cujus fundamentura sit 

 intima persuasio quodque stabiU eorum voluntate 

 innitatur, qua quidem mulio magis sint obstricti 

 quam vi, quae eos cogat : ut educatio juveniHs 

 exsistat regula et legislatoris loco habenda sit (i). 

 Uti autem antiquarum civitatum ratio ad moralem 

 maxime civium conditionem referebatur, ita leges 

 etiam suas ad morum servandam integritatem com- 

 posuit Lycurgus. Eo puerorum educatio et com- 



mu- 



(i) Plut.iich, Fif, Lyc. c. i5, 



