44 DISQUISITIO 



scribere , quae ad moruni sanctitatem vitaeque tam 

 publicae quam privatae honestatem pertinere vide- 

 bantur; unde fit iit Lycurgi , Zaleuci, Charondae 

 aliorumque leges magnam partem praecepta moralia , 

 minus vero leges existimandae sint (i). Contine- 

 bant adeo antiquitus leges quaecunque et sibi et 

 Deo aliisque homo debere putari potest , exprime- 

 bantque ita plane naturae legem, quum morali sua 

 natura justitiam , pietatem in Deum , verbo virtu- 

 tem honestatemque commendare et paterno affectu 

 suadere solerent (2). Eadem ratio fuit legum Mo- 

 saicarum, quas verarum legum TUTroug merito voca- 

 veris. Omnino enim morali gentis suae praestan- 

 tiae Hebraeorum ille legislator divino impulsu con- 

 suluit fundumque legum suarum virtutem fecit et 

 summi Numinis reverentiam (3). 



Ejusmodi quum esset in antiquis civitatibus le- 

 gum natura , optime intelligitur quomodo factum 

 sit , ut tantum posuerint ciiram in puerorum edu- 



ca- 



(1) De Zaleuci ac Charondae legibus cons. Heynius , 

 V.Cl. , Opusc. Vol. II. 



(2) Iccirco Pythagoras a Xenophilo interrogatus , quo- 



modo optime filium suum institueret, respondit: „ £< sro- 



Aew? svvofiovfihyti; yevyjkii^," ap. Diog. Laevt. Lib. VUI. 

 c. 16. 



(3) Ncque aliter rem tractavit PJato, cle Legg. Lib. IV. 

 p. 715. E. — 717. B. , qui qiium universe virtutem civium 

 maxirae a legislatore spectandam esse censeret , etiam re— 

 ligionis sensum inque Deos pietatcm eorum auimis inesse 

 Toluit. Praeclara item de Deorntu in civitate cultu prae-- 

 cepta tradidit Cicero , in Mhtis de Lsgibui , Lib. II. c. lo. sqq. 



