156 DISQUISITIO 



exstitlssc in civitate discordias, quae a Gracchorum 

 inde temporc penitus eam turbare coeperunt. Inde 

 apud Ciceronem Laelius : „ Quid mihi L. Pauli ne- 

 pos — quaerit, quomodo duo soles visi sint, non 

 quaerit cur in una republica duo senatus et duo 

 paene jam populi sint? Nani , ut videtis , mors 

 Tiberii Gracchi et jam ante tota illius ratio tribu- 

 * natus divisit populum unum in duas partes" (i). 

 Et vero, quae sunt C. Memmii in senatu apud 

 Sallustium (2) verba: „Occiso Tiberio Graccho, 

 quem regnum parare ajebant , in plebem Romanara 

 quaestiones graves habitae sunt. Post C. Gracchi 

 et M. Fulvii caedem, item vestri ordinis multi mor- 

 tales in carcere necati sunt: utriusque cladis non 

 lex, verum lubido eorum finem fecit." Auctore 

 autem Vellejo Paterculo mors C. Gracchi „ initium 

 jn urbe Roma civilis sanguinis, gladiorumque im- 

 panitatis fuit. Inde jus vi obrutum, potentiorque 

 habitus prior ; discordiaeque civium , antea condi- 

 tionibus sanari solitae, ferro adjudicatae; bellaque 

 non causis inita, sed prout eorum merces fuit"(3). 

 Exceperunt has discordias tum bella Romanorum 

 civilia tuui in Africa Jugurthinum, quo quidem 

 tempore is fuit legum apud Romanos cultus civi- 

 umque libertas , ut quam quisque pessuma fecisset , 

 tam maxume tutus essct (4}, ea morum conditio , 



ut 



^i) Cic. dc Rep. Lih. I. c. ig. 



^2) Sall. B. J. c. 5i. 



(.5) Vfll. 1'attic. IIl^I. Ro:k. Lib. II. c. 5. 



[h) SM. I, I. 



