( fi2 ) 



aangevoerde stoflen, deels van liet water, dat tot de plaats 

 vloeit; het koolzuur en het water der atmospheer leverden 

 O H en O ; maar de stikstof, van waar werd die der 

 natuurphinten aangeboden? 



In het regenwater vond men ammoniak, en hoezeer de 

 hoeveelheid daarvan niet groot was, zoo vergenoegden zich 

 velen, in dien ammoniak van het regenwater de stofl'e te 

 begroeten, die de stikstof aan de onbemeste planten aan- 

 bood. Bovendien, men vond ook eene, hoezeer dan weder 

 geringe, hoeveelheid ammoniak in de lacht buiten regentijd. 

 Die kwam te stade. Later vond men in regenwater en ook in 

 dampkringslucht eene geringe hoeveelheid salpeterzuur. Ook 

 die kwam te hulp ; en zonder dat er veel over geschreven 

 of beweerd werd, werd het een en ander stilzwijgend er- 

 kend als de natuurlijke bemestingsmiddelen dier planten, 

 waaraan de menschen niets aanbieden, maar die toch even- 

 zoo stikstofhoudende bestanddeelen bevatten als de planten, 

 aan welke men door de kunst stikstof in den mest heeft 

 aangeboden, hoezeer aan de eerste dan ook in mindere 

 mate. 



BoussiNGADLT heeft het eerst door proeven aangetoond, 

 dat men in sommige cultuur-planten meer stikstof ver- 

 zamelt, dan men in den jaarlijks tot den bodem toege- 

 voegden mest aan die planten heeft aangeboden. Maar de 

 cultuur-planten had men niet noodig, om naar eene an- 

 dere bron der stikstof uit te zien, dan in den mest gele- 

 gen was : alle onbemeste planten toch bevatten stikstof, die 

 soms alleen uit de atmospheer kan worden afgeleid. Om 

 uit de duizende voorbeelden één te nemen : het elsenhout 

 hetwelk den Dracheufels bedekt, heeft voor de stikstof 

 van het daarin bevatte eiwit geene andere bron, dan de 

 lucht of het regenwater. 



Maar er is een veel ruimeren blik te werpen op de 

 atmospherische bemesting, ten aanzien van de stikstof die 



