( 69 ) 



in merkbare mate door de wortels der plant opgenomen 

 wordt — door de in de lucht zich verheffende deelen der 

 plant, is zeker onwaarschijnlijk — maar, zoo al die stik- 

 stof in de plant werkzaam wordt, blijft het de vraag, of 

 zij eenig onmisbaar, eenig wezenlijk deel aan de vegetatie 

 neemt; ja veel meer: het blijft de vraag, of die hoeveel- 

 heid, ook onder de gunstigste omstandigheden, niet zoo 

 gering is, dat men haar niet vinden kan. 



Mij is het opmerkelijk voorgekomen, dat men zooveel 

 waarde gehecht heeft aan die directe opslorping van dit 

 gas door de plant, en daarin de geheele vraag besloten 

 heeft, zonder van de indirecte wijze te reppen. 



Werpen wij namelijk een vlugtigen blik op het planten- 

 leven, op het leven dier planten, die in den bodem zijn 

 geplaatst en aldaar gekweekt worden. De lucht omgeeft het 

 deel der plant, dat boven den grond geplaatst is. Daarin 

 komt het koolzuur voor. In den bodem brengt men, ne- 

 vens de anorganische zouten, ligchamen, verbonden stikstof 

 bevattende. Met andere woorden: men bemest de wortels; 

 de lucht niet. Ziedaar ons met den vinger getoond: voor- 

 eerst, dat de planten gebonden stikstof, hetzij als ammo- 

 niak, hetzij als salpeterzuur, hetzij in andere verbindingen, 

 opnemen ; ten andere, dat zij dat door de wortels doen. 

 Zijn de bladeren aangewezen als de hoofdorganen, waar- 

 door het koolzuur wordt opgenomen, de wortels zijn er- 

 kend, als de organen, waardoor de stikstof in de plant 

 treedt, in verbonden staat, in al die gevallen, waarin men 

 stalmest, paardenmest, guano, ammoniak- of salpeterznre 

 zouten, of andere stikstof houdende zelfstandigheden aan- 

 wendt, om de plant meer productief te maken. 



Nemen wij nu al de mogelijkheid aan, dat het gas azo- 

 tum van den dampkring ook meer of min in de plant 

 dringen kan : uit het medegedeelde is het gebleken, dat de 



