( 76 ) 



niet uoodig, dat wij den invloed van elk dier stofi'en we- 

 teiiscliappelijk kunnen toelichten; het komt er slechts ten 

 aanzien der vraag, die wij behandelen, op aan, of de erva- 

 ring geleerd heeft, dat zich ontwikkelende en groeijende 

 planten er al of niet nadeel van hebben, en die ervaring 

 bezit men niet. 



Op die gronden mag ik alle zauiengestelde toestellen, 

 met eene reeks van flesschen en buizen, met sterke zuive- 

 ringsmiddelen gevuld, voor zulke proeven, als waarover wij 

 thans handelen, onraadzaam achten, en elke uitkomst, door 

 dat complex verkregen, zoo lang betwijfelen, totdat men 

 door tegenproeven bewezen heeft, dat de planten van al die 

 stofi'en geen nadeel ondervinden. Ja, il« ga veel verder en 

 beweer, dat men door vermeerdering van de zamengesteld- 

 heid van het geheel, wel van de waarheid verwijderd, niet 

 naar haar gevoerd wordt; dat men zijn apparaat naauwe- 

 lijks te eenvoudig kan nemen ; dat men des te meer nabij 

 de natuur zal komen, naar mate men alles eenvoudiger in- 

 rigt, en men op die wijze alleen goed ontwikkelde planten 

 kan bekomen, die men behoeft, om zeker te wezen van 

 het resultaat. 



BoüSSiNGAULT heeft dit het best, maar toch nog niet ge ■ 

 heel, begrepen. Hij heeft planten in een zeer eenvoudig 

 apparaat doen ontwikkelen, vrij van allen invloed van mo- 

 crelijk nadeelige stoften; ja hij heeft zelfs planten in de 

 open lucht, in verband tot de onderhavige vraag onder- 

 zocht, in de opene lucht, slechts beschut voor regen. Maar 

 terwijl deze wijze gunstiger uitkomsten gaf voor het plan- 

 tenleven, dan complexe toestellen, waarin zij waren ge- 

 plaatst, daar BOUSSiiSGAULT soms bloeijende, zelfs meer of 

 min vruchtdragende planten bekwam, vond hij toch de 

 stikstof der luclit in de plant niet zeer merkbaar vastge- 

 legd. Het kan ons niet verwonderen, want hij had aan 

 zijne planten eenen bodem gegeven van puimsteen en asch. 



