( 79 ) 



niet de asch van de boonenzaden ; want boonenplanten be- 

 vatten niet dezelfde asch als de boonenzaden ; dat is be- 

 kend. Ik had den bodem stikstofvrije organische stoften 

 toegevoegd, zooals de planten steeds in den bodem be- 

 zitten, stoften, die ook het koolzuur konden leveren, zoo 

 dit ontbrak ; zelfs de houtskool behoort daartoe, zooals 

 het uit beslissende proeven gebleken is, maar vooral be- 

 hoort daartoe het humuszuur. Ik had de gezuiverde lucht 

 vrijen toegang tot den bodem en dus tot de wortels ver- 

 schaft; voegde niet meer water tot den bodem, dan noodig 

 was ; omgaf de plant met ammoniakvrije lucht en plaatste 

 dezen eenvoudigen toestel in het volle daglicht. Het da- 

 gelijks inblazen van zuivere versche lucht was volkomen 

 voldoende, want ik verkreeg in 34 dagen zeer goed ont- 

 wikkelde plantjes. 



Het eenige geweld, dat ik deze planten aandeed en dat 

 de stikstofrijke boonen verdroegen, maar menig ander zaad 

 niet verdragen zal, was, dat ik alle stikstofhoudende be- 

 mesting aan de planten onthield, behalve die, welke uit 

 het gas azotum des dampkrings zou kunnen geboren wor- 

 den. Het is — zoo als wij straks zullen zien — ter 

 bekoraing eener goede uitkomst niet noodig en zelfs niet 

 het beste, maar het verheugt mij toch, de proef eenmaal 

 alzoo in het werk gesteld te hebben. 



Na 24 dagen werden de plantjes uitgenomen, de wortels 

 afgespoeld en het geheel gedroogd. De plantjes der bruine 

 boonen, in kool en asch gegroeid, wogen -j meer dan de 

 zaden, waaruit zij ontstaan waren — droog gedacht — ; 

 de plantjes der witte boonen, in kool en asch en humuszuur 

 ontsproten, wogen driemaal meer dan de oorspronkelijke za- 

 den. De plantjes der bruine boonen hadden tweemaal meer 

 stikstof, der witte boonen driemaal meer stikstof, dan oor- 

 spronkelijk in de zaden geweest was. Bovendien was de 



