( !»n ) 



maar geeiie enkele liail het stellige bewijs geleverd, dat 

 dit de eeiiige wijze is, waarop de stikstof in de planten 

 vermag te dringen. Toen nu ville optrad met eene reeks 

 van onderzoekingen, waaraan men, hoe men ook over de 

 uitkomst denken moge, geene groote mate van uitvoerig- 

 lieid, gepaard aan al den schijn eener groote zorgvuldig- 

 heid, ontzeggen kan, en uit die onderzoekingen het be- 

 sluit trok, dat de stikstof, behalve in vastgelegden vorm, 

 ook als gas door da plant wordt opgenomen en geassimi- 

 leerd, toen was het voor de wetenschap pligt geworden, 

 deze uitkomst naauwkeurig te toetsen Zulk eene toetsing 

 kon niet geschieden door redeneringen, steunende op proe- 

 ven met een ander doel en in eenen anderen zin geno- 

 men. Men moest lijna proeven herhalen, des gevorderd 

 gewijzigd, maar tooli, wat de strekking betreft, op eene 

 daarmede overeenkomende wijze. Zoo hebben wij gehan- 

 deld, en desgelijks boossingault ; en, naar het mij voor- 

 komt, is dit de eenige weg, waarop dwaling, indien zij 

 bestaat, kan worden aan het licht gebragt. Vooraf opge- 

 vatte meeningen, hoeveel waarschijnlijkheid zij ook mogen 

 hebben, behooren tot de gewigtigste hinderpalen voor den 

 vooruitgang der wetenschap. De Heer muldeb weet dit 

 trouwens voor het minst even goed als iemand onzer- 



Doch hij gaat verder en ontkent aan de proeven, op 

 de wijze van ville genomen, zoozeer alle waarde, dat hij 

 van oordeel is dat daaruit nimmer eenige uitkomst kan 

 worden afgeleid. Ofschoon gaarne erkennende, dat men, 

 bij alle dergelijke proeven, waaraan men levende wezens 

 onderwerpt, en hen daardoor in eenen min of meer kunst- 

 matigen toestand brengt, uiterst voorzigtig moet zijn in 

 het afleiden van uitkomsten, die ook voor den natuurlijken 

 toestand gelden, zoo geloof ik toch dat deze bewering van 

 den Heer mulder niet van overdrijving is vrij te pleiten- 



WnnneiT iemiind, do proeven van ville herhalende, — 



