( 102 } 



daling staande, op een rijzen namelijk daarvan door lucht- 

 vorraing. Hij herinnert dat de grondlaag van onzen bodem 

 voornamelijk uit veen bestaat, dat is uit anorganische 

 bases met humuszuur verbonden. Het kan niet missen of 

 dit moet in eenen voortdurenden staat van ontbinding, en 

 dus van gasvorming verkeeren. Het veen moet verdwijnen, 

 als het met de lucht in aanraking komt. De decompositie 

 kan niet anders dan met snelheid geschieden. Waarnemin- 

 gen zijn daaromtrent onnoodig, en het geheele verschijnsel 

 wordt eigenlijk slechts eene kwestie van tijd. Naar zijn 

 inzien, kan er slechts, waar het terrein uit eenen vasten 

 rotsachtigen grond bestaat, kwestie zijn van rijzen of 

 dalen v an den bodem, maar moet men, waar chymismus 

 in den bodem zelven mogelijk is, niet alleen spreken van 

 mogelijk dalen, maar ook wel degelijk van noodwendig 

 rijzen. 



De Heer harting, den Spreker beantwoordende, zegt, de 

 kwestie over de daling van den bodem in Nederland niet 

 getrancheerd te hebben, toen hij haar voor het eerst in de 

 Akademie ter sprake bragt. Hij stelde zich toen de daling 

 als een problema voor, hetwelk hij wenschte en nog 

 wenscht dat door de wetenschap wierd uitgemaakt. Hij 

 verheugt zich over het voorgelezen betoog van den Heer 

 STARING, waaraan ook hij gaarne lof toekent. De voorstel- 

 ling intusschen dat de er in vermelde schelpen, opgebragt 

 bij de putboring te Gorinchem, onder den bodem dier stad 

 van elders zouden zijn aangebragt, komt hem onaanneme- 

 lijk voor. Deze schelpen zijn hem gebleken volkomen gaaf 

 te zijn. Waren zij van elders aangebragt en op den bodem 

 onder Gorinchem nedergezet, dan was deze gaafheid on- 

 mogelijk, maar konden zij er slechts als zamengerold gruis 

 voorkomen. Hetgeen de Heer mulder aanvoerde is hoogst 

 gewigtig. Het feit eener gasontwikkeling onder onzen 

 bodem is bekend. Spreker herinnert hetgeen hier ter 



