( 121 ) 



Zal men wel niet als natuurlijk en eenvoudig willen haiid- 

 haveu. 



Vervolgens traden roeber en scheibler in dit, onder- 

 werp op : de eerste als theorist de tweede als waarnemer *) ; 

 door hunne waarnemingen werd op nieuw het bewijs ge- 

 leverd, dat het aantal pulsaties van twee toonen in 

 eenig tijdsverloop gelijk is aan het verschil in aantal 

 van trillingen der beide toqnen, en juister nog dan dit 

 door den zoo even genoemden waarnemer was gegeven ; 

 daarenboven werd door hen eene fout aangewezen, die 

 HaLLSTRöM had begaan ; maar, zooals poggendorfp teregt 

 aanmerkte in een naschrift, het theoretisch bewijs dezer 

 waarheid wordt ook bij hen gemist, waarschijnlijk omdat 

 ook zij eene analytische behandeling van dit onderwerp te 

 moeijelijk achtten. Voor zoo ver ik dit door beproeving heb 

 nagegaan (ik onderzocht onder anderen de combinatie 

 II) heb ik bij de op elkander legging der sinussoïden, 

 die hiertoe vereischt wordt, immer even zoovele perioden 

 van naauwere aansluiting tusschen de beide kromme lijnen 

 gevonden als door den regel van het verschil worden ge- 

 vorderd. Bij voorkeur moet hierbij gelet worden op de meer- 

 dere golflengten omvattende coïncidentie der beide kromme 

 lijnen ; want de stoot vloeit meer voort uit dat gezament- 

 lijk voortgaan, uit die toenadering van de beide golflijnen, 

 dan wel uit het zamenvallen van eene enkele schomme- 

 ling ; wanneer de toonen zeer weinig in hoogte verschillen 

 en dus de stooten elkander langzaam opvolgen hoort men 

 een regelmatig toe- en afnemen van de sterkte van den 

 toon; en dit karakter bewaren de pulsaties ook nog dan 

 wanneer zij sneller worden ; eene enkele versterkte vibratie 

 immers zou ook te kort van duur zijn om een merkbaren 



*) POGGENDORPf's Ann. XXXII, p. 333, eu dove's Re/ierl. iler 

 Phyaik. III, p. 1. 



