( 1'30 ) 



gehnaklc plaütse eii eenige regelen verder *) veeleer drie 

 tooneu moeten gehoord worden, successievelijk overeen- 

 stemniendo met de getallen 86, 137 en 360, waarvan dit 

 laatste hier optreedt ala tijdsverloop, binnen hetwelk de 

 onregelmatigheid afloopt. 



Langs dezen weg was alzoo geene betere overeenstem- 

 ming tusschen theorie en ervaring te bereiken ; ik moest 

 daarom eeiie andere rigting zoeken, om tot dat doel te 

 geraken; vele en velerlei vruchtelooze pogingen heb ik in 

 het werk gesteld om eene meer bevredigende verklaring 

 te geven ; ik zal echter niet treden in eene behandeling 

 van die onvruchtbare onderzoekingen, dan alleen in zoo 

 verre zulks dienstig kan zijn om mijn eind-besluit te 

 rcgtvaardigen. — Gedurende eenigen tijd heb ik eene op- 

 lossing gezocht in een of anderen invloed, welke door 

 de beide toongevende instrumenten {b. v. door tusschen- 

 komst der lucht) op elkander kon worden uitgeoefend. 

 Ook SKEBECK schijnt, blijkens zijne boven aangehaalde 

 woorden, niet geheel vreemd aan zulk eene opvatting ge- 

 weest te zijn, ten gevolge van de waarnemingen van elli- 

 COT en SAVART. Maar proeven, die ik met een mijner 

 vrienden, een goed musicus, die tevens een scherp gehoor 

 heeft voor het schatten van verschil in hoogte van toonen, 

 (want, daar mijn eigen gehoor in dit opzigt geheel onge- 

 oefend was, moest ik wel mijne toevlugt nemen tot een 

 ander) op een kerkorgel heb gedaan, hebben mij overtuigd, 

 dat ook deze voorstelling niet kon worden toegelaten. 

 Pijpen, op verschillende afstanden van elkander verwijderd, 

 de verscliillendste registers, gedekte buizen, flniten en tong- 

 werken onderling, allen gaven combinatie-toonen, die aan 

 de eene zijde zooveel overeenstemming vertoonden en aan 

 de andere zijde zoo belangrijk verschilden, dat hier niet 



«) 1. c. p. 9. 



