( 154 ) 



land, van vier tot zeven el onder de gemiddelde opper- 

 vlakte der zee. Het zand, dat onder de klei der Zuid- 

 en Noord-Hollandsche droogmakerijen ligt, behoort hiertoe. 



VI. 



De oppervlakte dezer klei der Hollaiidsche droogmake- 

 rijen, ligt gemiddeld vier el onder de zee. Meestal bedekt 

 zij het zand, maar soms, zoo als in het Haarlemmermeer 

 op onderscheiden plekken en in de Wormer, ligt het zand 

 onbedekt maar evenwel op gelijke hoogte met de klei. Deze 

 laatste heeft klaarblijkelijk slechts de laagten in het zand 

 aangevuld. De klei bevat, gelijk meestal de alluviale klei- 

 gronden, geene schelpen hoegenaamd, maar wel zee- en 

 zoetwater-Diatomeën, zoodat zij in een naauw verband met 

 de onderliggende binnen-zeevorming schijnt te staan. De 

 klei schijnt bezonken te zijn, toen er geene sterke ge- 

 tijen meer in deze wateren heen en weder vloeiden, en 

 er rust genoeg aanwezig was, voor het bezinken van fijne 

 stofien. Men kan alzoo aannemen, dat zij in diep wa- 

 ter, eenen zeearm als het IJ, is ontstaan en men behoeft 

 haar niet als schor- of kwelderklei te beschouwen. Was 

 dit laatste noodzakelijk, dan had men hier een schoon 

 bewijs voor het zakken in later tijden van deze gronden. 

 Want schorren of kwelders ontstaan uitsluitend op zand- 

 banken, die zich boven de ebbe verhefl'en, en worden door 

 den vloed aangevoerd, zoodat alsdan de ebbe toenmaals 

 in het Haarlemmermeer 6.3 el onder de tegenwoordige ebbe 

 te Katwijk, en de vloed 4.9 onder den vloed aldaar, zoude 

 hebben moeten staan. 



Noch bij deze, noch bij de vorige afdeeling van het 

 Nederlandsch alluvium, bestaan er dus redenen, die eene 

 verandering in de hoogte-betrekking tnsschen de opper- 

 vlakte der zee en van deze gronden, moeten doen veron- 

 derstellen . 



