( 156 J 



solida en Venus gallina, is daardoor duidelijk overeeiiko- 

 mende met het tegenwoordige strand der Noordzee eu ver- 

 schilt van dien binnenzee-bodem uit een vroeger tijdperk, 

 welke op den bodem van het Haarlemmermeer ligt. Maar, 

 ook door de ligging zijner oppervlakte, verschilt hij daar- 

 van aanmerkelijk ; want deze ligt gelijk, zoo niet hooger, 

 dan de tegenwoordige gemiddelde oppervlakte der zee. 

 Dit toolit klaarblijkelijk aan, dat dezelfde hoogte-stand 

 der zee als de tegenwoordige, ook toenmaals op de Hol- 

 landsehe kust aanwezig was en dat, zoo meti voor Hol- 

 land een zakken van den bodem aan wil nemen, dit niet 

 toepasselijk is op het strand waarop een groot gedeelte 

 der duinen rust, hetwelk veeleer iets gerezen dan gezakt 

 zoude moeten zijn. Te Overveen, bij Haarlem, vindt men 

 dit strand onder de afzanderijen ; te Noordvvijk aan deu 

 voet der duinen, te Oostvoorne eveneens en in zeer vele 

 lage duinpannen ligt het aan of zeer nabij de oppervlakte. 



Dat deze stranden niet jonger zijn dan dit tijdperk, 

 blijkt uit het daarboven liggen, tusschen Katwijk en 

 Noordwijk, van kleigronden uit het navolgende tijdperk. 

 Om zijne wording te verklaren zal men voor de omstre- 

 ken van Noordwijk en Haarlem moeten aannemen, dat 

 toenmaals de tegenwoordige binnenduinen, de buiten- of 

 zeeduinen waren, en dat de tegenwoordige buitenduinen, 

 thans deze stranden overdekkende, of niet bestonden of 

 zooveel verder, westwaarts, in de zee lagen dat zij achter 

 zich nog ruimte openlieten voor eenen inham waarin 

 zich het zeewater vrij kon bewegen. 



In dit tijdperk van het ontstaan der lage veenen, moet 

 men ook het ontstaan stellen der bosschen, waarvan de over- 

 blijfsels in deze veenen voorkomen, en wel in zulk eene groote 

 hoeveelheid en zoo algemeen, dat laag veen zonder kienhout 

 of grondhout, eene zeldzame uitzondering is op den regel. 

 En geen wonder, want de toestand van een laag veen, dat 



