{ 157 ) 



aan zich zelven overgelaten is, en niet door den meuscli 

 en vooral door zijn vee kaal wordt gehouden, is die van 

 bosch. Van de hooge veenen en van de groote wonden, 

 die daaraan ten grondslag liggen, wordt hier nu niet ge- 

 sproken. Zeker zijn deze ook reeds voorhanden geweest 

 in dit tijdperk, maar hun aanwezen reikt zooveel verder 

 in de historische tijden vooruit dat men de stellige be- 

 wijzen van menschelijke kunstvlijt, als gelijktijdig, aan- 

 treft met het nog in vollen wasdom staan dezer wouden ; 

 en dat dus een later aanwezen beter te bewijzen is dan 

 een vroeger. 



De bosschen in de lage veenen bedolven, leveren het 

 voornaamste verschijnsel op, dat voor het zakken van onzen 

 bodem pleit; want deze bosschen zijn naauw verbonden 

 of komen liever geheel overeen, met de bekende onder- 

 zeesche bosschen, die, in Groot-Brittanje en elders, een 

 zakken van den bodem in den alluvialen tijd, als onwe- 

 derlegbaar zeker hebben doen aannemen. Eene naauwkeu- 

 rige studie van dat verschijnsel en het verkrijgen van een 

 duidelijk begrip van de wijze, waarop het hoatgewas in 

 de lage veenen gegroeid heeft, is dus onvermijdelijk alvo- 

 rens men daaruit zulke gewigtige gevolgtrekkingen mag 

 afleiden. 



Dat deze bosschen opgegroeid zijn op de plaatsen waar 

 men ze tegenwoordig aantreft, is ontwijfelbaar zeker. De 

 wijze, waarop het kienhout gevonden wordt in het veen, 

 dat bij droogmakerijen bloot komt en tot op den bodera 

 toe naauwkeurig kan worden bezien, bewijst dit onweder- 

 legbaar. Het kienhout komt daar voor als van boomgewas 

 afkomstig dat onder verschillende omstandigheden geleefd 

 heeft. Het zijn boomstammen en stronken van Eiken, 

 Dennen (Pinus syhestris) en groote Berken, of de takken 

 en stronken van Elzen- en Berken-struikgewas. Andere 

 houtsoorten vindt men zeldzaam. De overblijfsels van strui- 



