( ]64 ) 



klinken, teu gevolge van het droogmaken zelve, van de 

 veengronden waaruit de bodem dezer polders bestaat. Ook 

 daar waar de bodem uit kleigrond is, maar waar deze op 

 derrie of veen rust, kan dit ineenklinken, onmiddellijk na 

 het droogmaken, niet achterblijven; gelijk men dan ook 

 werkelijk bij den Waard- en Groetpolder heeft waargenomen. 



Het verlagen der molenpeilen schijnt dus geen zakken 

 van den grond in Holland aan te wijzen. 



Een tweede verschijnspl, dat voor het zakken pleit, is 

 datgene waarover voor weinig tij ds een werkje is verschenen 

 van eenen hoogst naauwkeurigen opmerker, den Heer VE^■EMA 

 te Winschoten. De Dollard is na het inbreken in 1277, 

 langzamerhand door achtereenvolgende inpolderingen we- 

 der in land veranderd. Sedert 1545 hebben er zeven in- 

 polderingen plaats gehad, en nu daalt de oppervlakte van 

 die polders regelmatig, zoodat de oudste thans 2 ellen 

 onder den tegenwoordigen kweldergrond buitendijks ligt. 

 Moeijelijk is zeker dit verschijnsel anders te verklaren 

 dan door, met den Heer venema, het zakken van den bo- 

 dem aan te nemen. Maar evenwel zijn hiertegen zoo- 

 vele andere zwarigheden op te werpen, die eerst uit den 

 weg geruimd dienen te worden, dat deze stelling alsnog 

 eene hoogstgewaagde hypothese schijnt te zijn. Bij alle 

 uit zee binnengepolderde landen, wordt namelijk ditzelfde 

 verschijnsel vraargenomen, zoowel in Friesland, als op de 

 Zuiderzee-kust van Overijssel en Gelderland, bij kleine 

 stroken uiterdijken in Noord-Holland, en, zeer in het 

 groot, in Zeeland. Moet dit door het zakken van den 

 Nederlandschen bodem worden verklaard, dan dient men 

 tevens aan te nemen, dat dit zich niet heeft uitgestrekt 

 over de binnendijks gelegen gronden van Holland en Fries- 

 land. In deze laatste provincie toch, zoo als boven is aan- 

 getoond, schijnen de gronden omstreeks Franeker en Bols- 

 ward reeds in de S^"' eeuw aan den ophoogenden invloed 



