( 200 ) 



medegedeelde redeneriugen van stbuve geeiie iiaanwkeurige 

 outleding kunnen wederstaal!. Indien men al hetgeen hüijgems 

 in zijn Systema Saturnium en in zijnen Cosmotheoros, om- 

 trent de afmetingen van Saturnus en diens ring heeft 

 gezegd, als eene stellige uitspraak van een beslissend on- 

 derzoek moet beschouwen, zoo zijn de door stbuve aan- 

 gevoerde getallen nog geheel uit de lucht gegrepen. 

 Struve bemerkte zelf, dat de irradiatie door newtopi aan- 

 genomen, tot eene volstrekte ongerijmdheid voert, maar 

 vermindert die, op eene geheel willekeurige wijze, tot op 

 een vierdedeel van het door newton aangenomen bedrag, 

 en laat haar verder zulk eene rol vervullen, dat men alles 

 kan verkrijgen, wat men door haar verwerven wil. Irra- 

 diatie, omtrent welke door de natuurkundigen veel is 

 gesproken maar weinig bewezen, is in de sterrekunde een 

 tooverwoord, waarmede men kleine wonderen kan verrig- 

 ten, als men de onjuistheid der waarnemingen verheelen 

 wil, maar naar de eigenlijke beteekenis van dat woord 

 zoekt men overal vruchteloos. Alleenlijk blijkt het dat 

 men daarmede noch den invloed van de spherische aber- 

 ratie van het voorwerpglas des kijkers, noch dien van de 

 interferentie des lichts bedoelt, de eenige omstandigheden, 

 van welke men weet, dat zij een lichtgevend voorwerp, 

 door eenen kijker beschouwd, naar zijne meerdere of min- 

 dere helderheid, iets grooter moeten doen voorkomen, dan 

 het werkelijk is. Men noemt haar de oorzaak, waarom 

 heldere voorwerpen zich grooter dan even groote donkere 

 voorwerpen vertoonen, zonder er zich over te bekomme- 

 ren, of dit eene algemeene waarheid is, en het is tot 

 heden niemand gelukt, van haar eene bevredigende verkla- 

 ring te geven. Ik voor mij geloof, dat hetgeen men irra- 

 diatie zoude kunnen noemen, niets meer is dan eene be- 

 goocheling, in welke men vervalt, als bet oog, om deze 

 of gene reden, de grenzen der voorwerpen, die het be- 



