( aoi ) 



schouwt, niet goed kan onderscheiden, maar dat geene 

 dusgenaamde irradiatie bestaat, als de voorwerpen zich, 

 hetzij met het ongewapend oog, hetzij door eenen kijker, 

 met scherpe randen vertoonen. Voor mijn oog althans, 

 dat alle voorwerpen met volkomen scherpe randen ziet, 

 als het niet door een al te sterk licht wordt overprikkeld, 

 of op voorwerpen, in eene al te groote nabijheid geplaatst, 

 gevestigd wordt, bestaat niets van de verschijnselen, die 

 aan irradiatie worden toegeschreven. Volgens dove *) 

 schijnt, op den afstand van het duidelijk zien, een zwart 

 voorwerp even zoo groot als een wit voorwerp van gelijke 

 grootte. Plateau maakte reeds voor lang de opmerking, 

 dat de irradiatie-verschijnselen ophouden, zoodra de voor- 

 werpen met scherpte door een lenzenglas worden waarge- 

 nomen. Zij, die de irradiatie-verschijnselen ligtelijk kunnen 

 waarnemen, hebben dit vermoedelijk alleen aan een beperkt 

 accomodatie-vermogen hunner oogen te danken, en zouden 

 bij het gebruik van een' geschikten bril, misschien niets 

 meer daarvan ontwaren. De irradiatie bij voorwerpen door 

 kijkers beschouwd, die, zooals de kijkers van hdiigens, 

 scherpe randen ook scherp vertoonen, wanneer het oog 

 niet door een te sterk licht overprikkeld wordt, is nog 

 door niets bewezen, en zoo dikwijls als een beslissend 

 onderzoek daaromtrent kon worden in het werk gesteld, 

 is zij gelogenstraft. Naar de onderzoekingen van arago 

 en LiouviLLE worden de schijnbare middellijnen van zon, 

 maan en planeten niet grooter, wanneer men de opening 

 des kijkers verkleint, -f) Bessel zag, met den heliometer te 

 Koningsbergen, noch de schijf der zon §) noch die, met 

 een zoo veel zwakker licht, der planeet Mars te groot **). 



*) Darslellung der Farbenlehre elc. Berlia, Verlag von G. w. r- 

 MuLLEK, 1853, bladz. 178 en vervolg. 



f) Comples Rendus. vol. 38. p. 283 in 39 p. 372. 

 $) Astrunomische Naclirichlen. N». 228, 

 ") Astronomische Nachrichten. N". 838. 



