( -205 ) 



korte volzinnen bevat, en de buitengewone kortheid van 

 UUTGENS omtrent dit onderwerp, dwingt ons tot de veron- 

 derstelling, dat hij op die betrekkelijke afmetingen geene 

 bijzondere aandacht had gevestigd, of dat hij, in weerwil 

 daarvan, zich ter naauwernood eene stellige uitspraak 

 daaromtrent durfde veroorloven. Dit laatste komt mij het 

 meest waarschijnlijk voor. Door eenen kijker, die weinig 

 vergroot, vertoont Saturnus zich als een klein voorwerp, 

 welks bijzondere deelen zich niet dan met eenige inspan- 

 ning van elkander lateu onderscheiden. Het is uiterst 

 moeijelijk een bepaald oordeel over de betrekkelijke grootte 

 van zulke kleine deelen van een voorwerp uit te spreken, 

 vooral dan wanneer zij evenzeer in vorm als in licht van 

 elkander verschillen. Ook nu zoude het eenen waarnemer, 

 die Saturnus door eenen weinig vergrootenden kijker be- 

 schouwt, moeijelijk vallen te beslissen, welke van beide, 

 de ring of de tusschenruimte, zich het breedst vertoont. 

 Op den eenen tijd zal zijn oordeel daarover andera wezen 

 dan op den anderen tijd, en verschillende waarnemers zul- 

 len in dit oordeel van elkander afwijken. Al meende 

 HüiJGEJf.s beide breedten even groot te zien, zoo kon haar 

 verschil ligtelijk een goed deel van eene secunde bedra- 

 gen hebben en al kwam de tusschenruimte hem iets bree- 

 der voor dan de ring, zoo is het toch ligt mogelijk, dat 

 voor andere oogen de ring zich breeder dan de tusschen- 

 rnimte vertoond zoude hebben. Zelfs dan wanneer hüij- 

 GENS de betrekkelijke afmetingen van Saturnus en diens 

 ring opzettelijk en bij herhaling met zijne kijkers, door 

 meting of door schatting, bepaald had, iets waarvan ner- 

 gens een spoor té vinden is, zoude ik het nog zeer ge- 

 waagd achten, een verschil tusschen de door hem verkre- 

 gene en de latere uitkomsten, aan eene verandering bij 

 Saturnus toe te schrijven, en dit te meer, daar zelfs de 

 metingen van den allerlaatsten tijd omtrent planeten, en 



