( 212 ) 



volbragt, eenige gevolgtrekkingen, omtrent de standvastig- 

 heid of veranderlijkheid dier planeet, veroorlooven, zoo 

 moet de ring, gedurende zijnen leeftijd, op eene voor hem 

 zeer in het oog loopende wijze, niet breeder, maar smaller zijn 

 geworden. Die waarnemingen veroorlooven echter, gelijk 

 zij zelve bewijzen, zulke gevolgtrekkingen niet. Zij zijn 

 in strijd met de woorden van uuijgens, in strijd met el- 

 kander en in strijd met de latere waarnemingen. Indien 

 de ring van Saturnus zoo aanmerkelijk in breedte ware 

 afgenomen, als dit uit de waarnemingen van huijgens 

 schijnt te blijken, zoo zoude hij nu reeds geheel versmol- 

 ten zijn, en de vergelijking dier waarnemingen met elkan- 

 der en met de woorden van huijgens zelven bewijst, dat 

 hij, omtrent de betrekkelijke afmetingen van Saturnus en 

 diens ring, geene vaste overtuiging, en zelfs geen bepaald 

 gevoelen, had. Kan men uit de waarnemingen van huij- 

 gens op eene onwederlegbare wijze afleiden, dat de ring 

 van Saturnus gedurende zijnen leeftijd breeder werd, en 

 op eene nog meer onwederlegbare wijze dat hij allengs 

 smaller is geworden, zoo zal wel de alleronwederlegbaarste 

 gevolgtrekking uit zijne waarnemingen deze zijn, dat zij 

 in dit opzigt volstrekt geene uitspraak gedoogen. De 

 waarnemingen van hoijgens beslissen omtrent de veran- 

 derlijkheid van Saturnus, gedurende zijnen leeftijd, niets 

 en omtrent de toenmalige betrekkelijke afmetingen der 

 planeet zeer weinig, en veel te weinig voor eenen grond- 

 slag van een wetenschappelijk onderzoek, dat thans eeni- 

 gen bijval kan verdienen. Zelfs de vergelijking van de 

 teekeningen van huijgens bij de metingen in den laatsten 

 tijd volbragt, kan omtrent de veranderlijkheid of stand- 

 vastigheid der afmetingen van Saturnus niets beslissen. De 

 laatste metingen omtrent Saturnus, namelijk die, welke 

 MAIN te Greenwich in het begin des jaars 1853 heeft vol- 

 bragt, hebben voor de verhouding het getal 0,82 gegeven. 



