( 320 ) 



dan het werktuig, en terwijl ieder zich van zijne eigene 

 meting zeker zal wanen, zijn de verschillende metingen 

 onvereenigbaar met elkander. Bij een wetenschappelijk 

 onderzoek mag men daarom de metingen, door verschil- 

 lende waarnemers volbragt, niet dan met de uiterste om- 

 zigtigheid aan elkander verbinden. Eene zaak die hier 

 onze bijzondere aandacht verdient is deze, dat de ver- 

 schillende waarnemers niet slechts voor de middellijn van 

 den buitenrand des rings, maar ook voor de verhouding, 

 tusschen die middellijn en de middellijn der planeet zelve, 

 aanmerkelijk verschillende waarden gevonden hebben, die 

 door geene irradiatie of interferentie met elkander in 

 overeenstemming kunnen worden gebragt. Het geheele 

 onderzoek van o. stiiuve rust op de veronderstelling, dat 

 de middellijii van den buitenrand des rings, zoowel ala 

 die van het ligchaam der planeet, dezelfde grootte hebben 

 behouden, en hij komt tot de gevolgtrekking dat de mid- 

 dellijn van den binnenrand des rings gestadig is afgeno- 

 men. Naar de eerste veronderstelling moeten de waarne- 

 mers in hunne metingen fouten hebben begaan, veel groo- 

 ter dan die men behoeft aan te nemen, om zijne gevolg- 

 trekking geheel in duigen te doen vallen. Het midden 

 uit alle metingen, zonder de onvolledige van bo.nd, geeft, 

 voor de middellijn van den buitenrand des rings 39",91; 

 voor de aequatoriale middellijn der planeet 17", 19 en 

 voor de verhouding tusschen beiden het getal 2,3217. 

 Neemt men die verhouding aan, en stelt men dat, door 

 de verschillende waarnemers, de aequatoriale middellijn 

 der planeet met juistheid is gemeten, dan vindt men de 

 middellijn van den buitenrand des rings bij den eeuen 

 anderhalve secunde te klein en bij den anderen meer dan 

 twee secunden te groot, en met veel kleinere wijzigingen 

 van de gevondene waarden der middellijn van den binnen- 

 rand des rings, kan men )iit alle metingen dezelfde ver- 



