( 227 ) 



in slechts zeer geriiigen getale voorhanden, en de meeste van 

 die weinige zijn ongebruikt blijven staan, hetgeen eens- 

 deels aan hunne liooge kostbaarheid, anderdeels aan hunne 

 zamengestelde theorie moet wordeii toegeschreven. Men 

 heeft de voordeelen van den heliometer trachten te be- 

 houden en zijne bezwaren ter zijde te stellen, door de 

 zoogenaamde mikrometers met dubbele beelden; kleine 

 werktuigen, die voor eenen betrekkelijk geringen prijs 

 vervaardigd worden en aan eiken kijker kunnen worden 

 toegevoegd. De mikrometers met dubbele beelden bieden, 

 bij het meten, dezelfde voorregten als de heliometers aan, 

 en zij eischen niet, gelijk deze, dat het voorwerpglas van 

 een' grooten kijker worde doorgesneden, maar zij gedoogen 

 alleen metingen van zeer kleine grootheden, en zijn in 

 zich zelven zeer onvolkomene werktuigen, wier fouten zich 

 niet of naauwelijks laten bepalen, en bij wier aanwending 

 de werking, ook van den voortreffelijksten kijker, m 

 meerdere of mindere mate bedorven wordt. Onder de tal- 

 rijke mikrometers met dubbele beelden, die pearson, in 

 zijne Practical Astronomy, beschreven heeft, is er ook 

 geen enkele, die iets voor de wetenschap heeft opgeleverd, 

 en het scheen dat elke poging, om die werktuigen te vol- 

 maken, vruchteloos blijven moest. De beroemde steinheil 

 te München heeft, onder zijn oog, eenen mikrometer met 

 dubbele beelden doen vervaardigen, die eene volmaking 

 van den, door amici bedachten, mikrometer worden moest, 

 en die bestemd was om aan den reuzenkijker van den 

 Pulkowa te worden toegevoegd. Steinheil ' heeft al de 

 krachten van zijn vernuft aangewend, om dat werktuig 

 den hoogstmogelijken graad van volkomenheid te geven. 

 Het werd, om de schoonheid van zijne bewerking en de 

 voortreffelijkheid van zijne inrigting, bewonderd ; het heeft 

 duizenden guldens gekost, maar het gaf aan de voorwer- 

 pen, door den reuzenkijker gezien, zoo onzuivere beelden.' 



VERSLAGES EN MEDEDEELINGEN. DEEL III. Ig 



