OVER 



KLEINE MAALSTROOMBEWEGINGEN 



IN 



MENGSELS VAN WATEE MET VLÜGTIGE VLOEISTOFFEN. 



DOOR 



P. H A B T 1 ni O. 



De eerste waarneming van zeer kleine bewegingen is 

 soms het l)egin geweest eener reeks van ontdekkingen, 

 waaraoor talrijke natuurverschijnselen hunne verklaring 

 vonden. De geringe aantrekking door een gewreven stukje 

 barnsteen op ligte ligchaampjes uitgeoefend, de kramp- 

 trekkingen toevallig in de poot van een kikvorsch opge- 

 wekt, — ziedaar de eerste grondslagen, waarop het zoo 

 gewigtig leerstuk der electriciteit is opgetrokken. 

 " Wie derhalve kleine verschijnselen veronachtzaamt, alleen 

 omdat zij klein zijn en op de zinnen geen krachtigen 

 indruk maken, hij loopt gevaar van veel voorbij te zien, 

 dat welligt later blijken zal in de geschiedenis der weten- 

 schap eene even beteekenisvolle plaats in te nemen als het 

 stukje barnsteen van thales en de kikvorsch van galvani. 



Het waren deze gedachten, die mij aanspoorden een ver- 

 schijnsel naauwkeurig te bestuderen, waarop onlangs E. H. 

 WEBER *) het eerst de aandacht heeft gevestigd, t. w. op de 

 kringvormige stroomen, die ter zijde van luchtbellen ont- 



*) Mikroskopische Beohachinngen sehr gcselzmassiger Bewegunrjen, 

 'i-elche die Bildung von NieJerscldüge harziger Körpcr avs We'mgeisI 

 hegleilen, in Poggeml. Ann. der Phys', u. Cliem. XCIV. p. 447. 



