( 4.53 ) 



meiid vocht bevindt, even als het bekend is, dat inaalstroo- 

 men in de zee en in de rivieren door vooruitstekende 

 landspitsen ontstaan, die het water in zijne beweging stui- 

 ten. Dat dit echter hier de oorzaak niet zijn kan van 

 de beweging, wordt reeds daardoor bewezen, dat deze nog 

 uren lang aanhoudt, nadat alle strooming van het vocht 

 heeft opgehouden. Maar ten overvloede heb ik nog on- 

 derzocht, wat er gebeurt, wanneer andere kleine ligchaampjes, 

 zoo als amylumkorrels, op den weg van den stroom ge- 

 plaatst zijn. Daardoor nu buigt deze zich wel ter zijde 

 of splitst zich in twee stroomen, maar nimmer ontstaat 

 daarbij een spoor van maalstroombeweging. 



3°. De vermenging en onderlinge doordringing van twee 

 verschillende vloeistoffen. 



Wanneer men alkohol met water vermengt, dan ziet men 

 aan de strepen, die nog een tijd lang in het mengsel 

 zigtbaar blijven, dat de onderlinge doordringing der beide 

 vochten, totdat zij een enkel homogeen vocht uitmaken, 

 eenigen tijd vordert. Plaatst men nn ter weerszijden van 

 een op een glasplaatje gelegen dekplaatje droppels van 

 een alkoholisch en van een waterig vocht, dan geschiedt 

 de doordringing of difi'usie van de capillair zich onder 

 het dekplaatje verbreidende en elkander aldaar ontmoetende 

 vloeistoffen, natuurlijk slechts langzaam, en de mogelijk- 

 heid bestond, dat door deze difi'usie de moleculen der 

 beide vochten eene zoodanige verplaatsing ondergingen, dat 

 daarvan eene ronddraaijende beweging het gevolg is. Dit 

 vermoeden had bovendien nog eenigen grond in de om- 

 standigheid, dat bij de osmose door organische vliezen, 

 welke, wat de hoofdzaak betreft, als eene gewijzigde diffu- 

 sie kan worden aangemerkt, werkelijk kringstroomen ont- 

 staan, die echter veel langzamer zijn. Indien er boven- 

 dien eenige analogie bestaat, gelijk Webek vermoedt, tus- 

 schen de hier bedoelde maalstroombewcKing en de rotatie 



