( 15 ) 



selecde kweldergrond was, weder met eeiie nieuwe laair 

 klei en deze vervolgens door zand overdekt geworden. 



Ten derde vestigt Spreker de aandacht der Vergadering 

 op het feit eener beweging, onlangs door e. h. weber in 

 Poggendorff^s Ann. 1855. XCIV. pag. 447 beschreven. 

 Door ter tafel gebragte mikroskopen stelt de Heer bartiag 

 de Leden in staat, zelve deze beweging waar te nemen en 

 zich te overtuigen, dat zij ontstaat, wanneer zich lucht- 

 bellen bevinden in een mengsel van colophonium, of van 

 guttigom-tinctuur met water. Er blijken alsdan twee of 

 meer maalstroomen te ontstaan, die in tegenovergestelde 

 rigting zich bewegen. De eene beweging gaat van de 

 'luchtbel af, de andere keert tot haar terug. liet ver- 

 schijnsel laat zich uren achtereen waarnemen, vooral, zoo 

 men de verdamping door eene laag olie belet. Spreker 

 ■verzekert, dat talrijke proefnemingen hem leerden, dat het 

 verschijnsel niet bij uitsluiting beperkt is tot de boven- 

 genoemde mengsels, maar dat men het, behalve met de 

 alcoholische oplossingen van nog vele andere harsachtige 

 stoflen, ook opmerkt, zoo men in het algemeen fijn ver- 

 deelde stofl'en, bijv. waterverwen, in mengsels van alcohol 

 en water brengt, mits deze noch te slap, noch te sterk 

 ziin ; dat, zoo men absoluten alcohol bezigt, volstrekt niets 

 wordt gezien ; dat men het even goed opmerkt, als men 

 houtgeest en aceton gebruikt, maar niet met ether, chlo- 

 roform of terpentijnolie, zoodat vermenging van het vlug- 

 tige vocht met water in onbepaalde verhoudingen volstrekt 

 noodig is. 



Ten slotte treedt Spreker in eenige beschouwing der 

 vermoedelijke oorzaak van het verschijnsel. Naar zijne 

 overtuiging mag deze noch in de wijze van menging der 

 gebezigde zelfstandigheden, noch in de strooming van het 

 vocht, noch iu eene moleculaire beweging, noch in de 

 zoogenaamde epipolische verschijnselen van ddtrochet, noch 



