( '14 ) 



regelen, in tegenoverstelling van den waren middag, een 

 tijdstip dat voor de verdeeling van den dag van geen prak- 

 tisch belang is. 



Gaan wij nog de geschiedenis der openbare tijdregeling 

 na, dan vinden wij dat van de vroegste tijden af de zon- 

 newijzers, als de eenvoudigste werktuigen om het uur van 

 den dag aan te geven, steeds in gebruik zijn geweest; doch 

 dat zij later door de slingeruurwerken verdrongen zijn. 

 Men kende vroeger slechts zeer gebrekkige hulpmiddelen 

 om den tijd regelmatig te verdeelen, en nam zijne toevlugt 

 tot den loop der zon. Maar de zon schijnt niet altijd: 

 somtijds is zij dagen, ja v/eken achtereen voor ons oog 

 verborgen, en het gevolg is dat men reeds in overoude 

 tijden zich gedrongen heeft gezien een werktuig uit te 

 denken, dat, onafhankelijk van zonneschijn, eene regelma- 

 tige tijdverdeeling kon opleveren. De wateruurwerken of 

 clepsydra's waren de eersten, die slechts eenigermate het 

 doel bereikten ; later zijn de unrwerken, die zonder slin- 

 gers, doch door het afzakken eens gevvigts liepen, in ge- 

 bruik gekomen ; doch de slingeruurwerken hebben op hunne 

 beurt de vorigen verdrongen, en de in de eerste helft der 

 vorige eeuw door graham, leroi en anderen uitgevonden 

 compensatiemethoden hebben steeds ten doel, den gang der 

 uurwerken regelmatiger te maken. Eene geheel regelma- 

 tige verdeeling van den tijd, zooals de middelbare tijd die 

 aangeeft, is dus meer overeenkomstig aan den toestand, 

 waarop zich de kunst van uurwerken te maken bevindt, en 

 aan de volkomenheid, waarnaar zij voortdurend streeft. 



Wij willen niet ontkennen dat deze gronden wel eenig- 

 zins hetzelfde karakter van denkbeeldigheid hebben, dat wij 

 aan de door den Heer kerküoven aaugegevene redenen 

 voor zijne zienswijze toeschreven; en. zij zijn ook niet van 

 afdoend belang. Meer gewigt moet er gehecht worden aan 

 het bezwaar dat er in de veranderin" eener thans nage- 



