( 153 ) 



in den toestel achtergebleven was, meer ammoniak voor- 

 handen was, dan vroeger in het ter bevochtiging der planten 

 gebezigde gedestilleerd water, zoodat derhalve daaraan 

 de grootere stikstofopneming door de planten niet kan 

 worden toegeschreven. Daar nu bovendien de gebezigde 

 potten, stukken tigchelsteenen, zand en asch alle gegloeid 

 en naauwkeurig op een welligt bestaand ammoniakgehalte 

 getoetst werden, waarvan geen spoor werd aangetroflen, en 

 wij eindelijk door de namen der Leden, die de Commissie 

 zamenstelden, gerustgesteld worden ten aanzien van den 

 vroeger door ons geopperden twijfel, of de toestel wel 

 voortdurend behoorlijk gesloten was, zoo schijnt het, dat 

 de zaak volkomen beslist is, en de vraag: of planten gas- 

 vormig vrij azotum uit de lucht hunnen opnemen, be- 

 vestigend moet beantwoord worden. 



Er is echter één punt, waarop de Pransche Commissie 

 niet bedacht is geweest, en dat echter hier zeer in aan- 

 merking komt. Doot de reeds voor eenige jaren door den 

 Heer mulder in het werk gestelde onderzoekingen is het 

 gebleken, dat een bodem, die organische stoffen bevat, het 

 vermogen bezit om stikstof uit den dampkring op te ne- 

 men en in ammoniak te veranderen, welk ammoniak dan 

 door de wortelvezelen der planten kan worden opgenomen. 

 De Heer mulder heeft het gewigt van deze bron der 

 stikstof nog nader doen uitkomen in eenige beschou- 

 wingen, waartoe onze vroegere mededeeling had aanleiding 

 gegeven (Zie Versl. en Mededed.). Dat wij van onze zijde 

 echter zeer wel hierop bedacht waren geweest, blijkt uit 

 het verschil, hetwelk onze wijze van proefneming met die 

 van VILLE oplevert. De laatste brengt gedestilleerd water 

 op den bodem zijner glazen kast, plaatst daarin den door- 

 boorden bodem der pot en laat de lucht in vrije aanraking 

 met den kunstmatigen aramoniakvrijen bodem, waarin de 

 planten gezaaid zijn. De Heer gunning en ik hebben 



