( 206 ) 



zijde van den steng, het zij aan diens basis, zooals in 

 de geslachten Geocalyx en Calijpogeia, waar de vrucht zich 

 door omkromming van den vruchtsteol in den grond ver- 

 bergt; terwijl daartoe ook behoort de kennis van hare cZa- 

 terea of springdradcn, als enkele of dubbele spiralen, waar- 

 door de rijpe vruchten veerkrachtig iu kleppen openspringen 

 en de zaden of sporen, zooals men die deeleu bij de 

 kryptogamen noemt, rafct kracht worden uitgestrooid. De 

 bladeren van hefc perianthium en van het involucruin leveren 

 ook geene minder goode konteekenen op ter bepaling van 

 het genus dan de mannelijke organen met hunne perigo- 

 tiiaalbladen, die niet altijd iu de vruchtdragende planten 

 aanwezig zijn, maar weder in andere exemplaren dier soor- 

 ten moeten gezocht worden, welke niet zelden op verren 

 afstand der vrouwelijke planten gevonden worden. 



Uit de opgenoemde bijzonderheden betrefl'eude deze stu- 

 die kan men, vleije ik mij, eenigzins beoordeelen hoeveel 

 tijd en moeite er vereischt wordt ter verkrijging eener goede 

 kennis der Europesche Hepalicae. Eene zoodanige kennis 

 der Europesche plantenvormen moet echter noodwendig 

 voorafgaan aan het onderzoek der onbekende tropische vor- 

 men, die aldaar in zulk eene groote verscheidenheid ge- 

 vonden worden. Daarbij verlaten ons de zoo even opge- 

 noemde hnlpmiddelen grootendeels, en de waarneming dezer 

 planten in de natuur ontbreekt geheel en al. In de anders 

 zoo voortreffelijke plaatwerken van uooker, nees von esen- 

 BECK, LiNDEiNBERG en GÖTTSCHK vindt men slechts een be- 

 trekkelijk gering gedeelte beschreven en afgebeeld van hetgeen 

 de andere werelddeeleu aan Hepaticae moeten voortbrengen, 

 indien men dit met hot daarvan thans op Java gevondene 

 vergelijkt. 



CHR. GOTTFR. NEES VON ËSENBËCK, REINWAllDT en BLUME 



hebben ons het eerst op die ri.jke vegetatie der Javaansche 

 Hepaticae opmerkzaam gemaakt in de Nova Ada Acad. 



